Cẩm Nang Nông Nghiệp

3 - 2016

29

Làm gì để có một nền nông nghiệp sạch?

Làm gì để có một nền nông nghiệp sạch?

Cần xác định một số quan điểm tái cấu trúc nông nghiệp trên địa bàn ĐBSCL. Chuyển dần một tỉ lệ hợp lý diện tích sản xuất lúa gạo phẩm chất thấp sang các loại lúa gạo chất lượng cao?
 
Gạo ngọc đỏ hương dứa của HTX nông nghiệp Định An, huyện Lấp Vò (Đồng Tháp) sản xuất theo quy trình hữu cơ. Đây là gạo có hàm lượng dinh dưỡng cao được xuất sang EU - Ảnh: Vân Trường

Trong tình hình biến đổi khí hậu, nước biển xâm nhập mặn ở ĐBSCL ngày càng khắc nghiệt, sản xuất lúa gạo phải nhanh chóng tái cấu trúc để đảm bảo phát triển bền vững, đặc biệt quan tâm sản xuất gạo sạch và hướng tới tương lai là gạo hữu cơ.
 
Mặt khác, sức ép của hội nhập kinh tế toàn cầu đã thấy trước (ASEAN, TPP, Cộng đồng Á Âu, EU...) nhưng chưa được chuyển động thực tế bằng những cơ chế chính sách đủ mạnh của cấp thẩm quyền, bằng sự chuẩn bị thực lực đúng tầm của đội ngũ doanh nghiệp, bằng chuyển biến tích cực của môi trường xã hội... Vì vậy cần xác định một số quan điểm tái cấu trúc nông nghiệp trên địa bàn ĐBSCL.
 
Hạn chế sử dụng phân bón hóa chất
 
Cho tới nay thị trường mà ngành nông nghiệp nước ta hướng tới là thị trường trung bình thấp, các nước đang và kém phát triển. Vì vậy, nền nông nghiệp được khuyến khích chạy theo sản lượng, phát triển theo chiều rộng.
 
Hậu quả là hằng năm chúng ta có quá nhiều lúa gạo phẩm chất thấp mà thiếu lúa gạo chất lượng cao, giá trị cao cho thị trường trung bình khá và cao cấp đang phát triển cả trên thế giới và ở trong nước.
 
Do vậy, cần chuyển dần một tỉ lệ hợp lý diện tích sản xuất lúa gạo phẩm chất thấp sang các loại lúa gạo chất lượng cao, giá trị cao, từ đó gia tăng thu nhập cho nông dân.
 
Bên cạnh đó, nền nông nghiệp nước ta đã từ lâu quen sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi cũng dùng nhiều hóa chất nhưng rất tùy tiện nên đất đai bạc màu, bị nhiễm độc, môi trường bị ô nhiễm nặng và sức khỏe người dân bị ảnh hưởng không tốt.
 
Do đó, trước hết cần vận động nhân dân sản xuất theo quy trình VietGAP, Global GAP để giảm dần, tiến tới hạn chế tối đa việc sản xuất bằng hóa chất và thay thế bằng phân bón vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật vi sinh và phân bón hữu cơ.
 
Cần phải thấy rõ tác hại của hóa chất đối với sức khỏe cộng đồng và người nông dân chính là người bị nhiễm trước tiên tác hại đó (như khi phun xịt thuốc trừ sâu, diệt cỏ), đồng thời cũng là người tiêu dùng thực phẩm bị nhiễm hóa chất do mình nuôi trồng.
 
Tổ chức lại sản xuất là yêu cầu bức thiết
 
Tái cấu trúc nông nghiệp cũng là tái cấu trúc đồng ruộng, phát triển vùng chuyên canh, tập trung quy mô vừa và lớn, bằng các hình thức thích hợp mà trước mắt là hình thức hợp tác xã. Cánh đồng mẫu lớn là một hướng đi thích hợp để tiến tới hợp tác xã. Hợp tác xã là con đường đúng đắn và phù hợp giúp nông dân đi lên sản xuất lớn.
 
Hợp tác xã là tập hợp những chủ ruộng có sở hữu đất (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - sổ đỏ) cùng nhau lập ra hợp tác xã, bầu ra hội đồng quản trị của hợp tác xã và thuê người giỏi kinh doanh để quản lý hợp tác xã (giám đốc hợp tác xã). Không có hợp tác xã mà làm ăn riêng lẻ, hộ gia đình thì không phát triển sản xuất được, không ổn định được tiêu thụ nông sản.
 
Ngành nông nghiệp ĐBSCL hiện nay cần chuyển từ sản xuất thuần ba vụ lúa sang đa dạng cây, con trên đơn vị diện tích. Muốn vậy cần phải bố trí cây, con trên một đơn vị diện tích sao cho thu nhập cao hơn sản xuất ba vụ lúa hiện nay, trong đó quan tâm giống lúa đạt chất lượng và giá trị cao theo yêu cầu gạo sạch, gạo hữu cơ, gạo dinh dưỡng.
 
Ví dụ trên một đơn vị diện tích ta trồng hai vụ lúa đặc sản có chất lượng cao, giá trị cao và xen canh một vụ rau màu như cây bắp, cây đậu hoặc cây làm thức ăn gia súc, đồng thời thả tôm cá thích hợp mùa vụ.
 
Tổng thu nhập trên đơn vị diện tích như vậy sẽ bằng hoặc cao hơn ba vụ lúa hiện nay mà tốn ít công sức và ít hóa chất hơn, tiến tới không có hóa chất độc hại. Cơ cấu lại cây, con để có giá trị cao và thu nhập cao hơn trồng ba vụ lúa hiện nay.
 
Chuyển từ phụ thuộc sang chủ động thị trường, sản xuất theo yêu cầu thị trường, tiêu thụ theo đơn đặt hàng, theo địa chỉ cụ thể.
 
Lưu thông phân phối là chỉ dẫn của sản xuất trong nền kinh tế thị trường. Vì vậy, chính quyền nhân dân ở cơ sở cần tập trung sức vận động nhân dân “sản xuất cái gì” là tốt nhất, thị trường có nhu cầu, sản phẩm cần thiết cho xã hội nhất; đồng thời các doanh nghiệp xuất khẩu gạo hay doanh nghiệp bán lẻ trong nước cần xác định vai trò và trách nhiệm “định hướng thị trường” lâu dài bằng cách đặt hàng và bao tiêu sản phẩm gạo sạch, gạo hữu cơ hoặc chất lượng tốt. Như vậy chắc chắn sẽ vừa đảm bảo lợi ích cho nông dân, đồng thời doanh nghiệp sẽ đạt được mục đích kinh tế và xã hội của mình.

Giúp nông dân tự tổ chức đời sống

Chính quyền cơ sở từng bước cải cách tổ chức quản lý theo yêu cầu phục vụ cho sản xuất kinh doanh, ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông ngày càng nhiều hơn để chỉ đạo điều hành hoạt động sản xuất kịp thời, sâu sát, đồng thời nhanh nhạy nắm bắt thị trường.

Chính quyền và các đoàn thể quần chúng cần thường xuyên bám sát thực tế để giúp nông dân sản xuất. Đó là xây dựng nền móng của an sinh xã hội: giúp nông dân tự tổ chức đời sống của mình.
 
Phạm Chánh Trực (nguyên phó trưởng ban, Ban Kinh tế trung ương)/ Báo Tuổi Trẻ

Tin Khác

THẦN TÀI" GÕ CỬA RUỘNG LÚA - NÔNG DÂN BỘI THU TRÊN VÙNG ĐẤT PHÈN AN GIANG

VINCO AGRI tổ chức hội thảo đầu bờ đánh giá hiệu quả Bộ giải pháp “Thần Tài” trên giống lúa Nhật DS1 của chú Hai An – nông dân tiên phong 50 ha. Sau 4 năm áp dụng, mô hình giúp giảm 35% phân bón hóa học, năng suất ước đạt trên 8 tấn/ha, lợi nhuận hơn 50% so với chi phí. “Thần Tài” không chỉ tăng năng suất, giảm chi phí mà còn hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững cho vùng ĐBSCL. [...]

Xem chi tiết

LÚA TRÚNG MÙA: BÍ MẬT NẰM Ở SỨC KHỎE ĐẤT!

Sức khỏe đất trong canh tác sản xuất tại Việt Nam hiện nay đang bị suy thoái khá nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến chất lượng và năng suất nông sản. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến sự suy thoái đất. Vì vậy, chúng ta cần nắm và hiểu rõ những nguyên nhân gây ra hiện tượng suy thoái từ đó có hướng giải quyết và khắc phục an toàn và hiệu quả nhất. [...]

Xem chi tiết

SỨC KHỎE ĐẤT – CHÌA KHÓA CHO NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG

Đất không chỉ đơn thuần là nơi neo giữ bộ rễ – mà còn là trái tim thầm lặng nuôi dưỡng sự sống cho cả hệ sinh thái nông nghiệp. Một mảnh đất khỏe mạnh, giàu dinh dưỡng, đầy vi sinh vật hữu ích chính là nền tảng giúp cây trồng phát triển mạnh mẽ, giảm sâu bệnh và mang lại năng suất ổn định lâu dài. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy thoái đất ngày càng nghiêm trọng, chăm sóc và phục hồi sức khỏe đất không còn là lựa chọn – mà là điều kiện tiên quyết để hướng đến nền nông nghiệp xanh, sạch và bền vững. [...]

Xem chi tiết

LÔ SẦU RIÊNG ĐÔNG LẠNH ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM CHÍNH THỨC CẬP BẾN TRUNG QUỐC

Sáng 24/3, Công ty Cổ phần nông sản Nam Đô và đối tác nhập khẩu phía Trung Quốc tổ chức lễ ký kết và vận chuyển 24 tấn sầu riêng đông lạnh từ nhà máy tại huyện Krông Pắc, Đắk Lắk lên đường sang Trung Quốc. Đây là lô hàng sầu riêng đông lạnh đầu tiên của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc sau khi Bộ NN-PTNT và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ký nghị định thư về việc xuất khẩu sầu riêng đông lạnh vào ngày 19/8/2024. [...]

Xem chi tiết

QUẢN LÝ TƯỚI TIÊU TRONG CANH TÁC SẦU RIÊNG: TỪ CƠ CHẾ SINH LÝ ĐẾN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO

Kính Thưa Quý Nhà Nông! Nước đóng vai trò thiết yếu trong quá trình sinh trưởng và phát triển của cây sầu riêng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng trái. Là môi trường hòa tan và vận chuyển chất dinh dưỡng từ rễ đến các bộ phận khác, đảm bảo cây nhận đủ dinh dưỡng cần thiết. Đồng thời, nước giúp điều hòa nhiệt độ thông qua quá trình thoát hơi nước, duy trì hoạt động quang hợp và hô hấp. Trong giai đoạn ra hoa và đậu trái, nước là yếu tố quan trọng giúp hoa nở và trái phát triển ổn định. Đặc biệt, quản lý lượng nước hợp lý trong giai đoạn trái phát triển và thu hoạch có thể cải thiện đáng kể chất lượng cơm và màu sắc trái sầu riêng, đồng thời giảm thiểu tình trạng rụng trái non. [...]

Xem chi tiết

SỰ KHÁC BIỆT GIỮA PHOSPHATE VÀ PHOSPHITE: TẦM QUAN TRỌNG ĐỐI VỚI CÂY TRỒNG

Phosphate và Phosphite là hai dạng hợp chất chứa Lân với tính chất và vai trò khác nhau trong cây trồng. Phosphate là nguồn cung cấp dinh dưỡng Phospho trực tiếp, thúc đẩy sự phát triển rễ, ra hoa và đậu trái. Trong khi đó, Phosphite hoạt động như chất kích thích sinh học, hỗ trợ cây tăng cường cơ chế phòng vệ, kiểm soát bệnh do nấm và thúc đẩy sức khỏe cây trồng. Việc hiểu đúng và sử dụng hợp lý hai dạng này là chìa khóa để tối ưu hóa năng suất và phát triển bền vững trong nông nghiệp. [...]

Xem chi tiết

FOSCROP K 30-20 – BÍ QUYẾT BẢO VỆ GIÚP CÂY TĂNG TRƯỞNG KHỎE MẠNH!

FOSCROP K 30-20 là giải pháp dinh dưỡng vượt trội, giúp cây trồng tăng trưởng khỏe mạnh, bền vững qua mọi giai đoạn phát triển. Với tỷ lệ Kali và Photpho tối ưu (30-20), sản phẩm hỗ trợ cây ra hoa đồng loạt, nuôi trái căng tròn, đồng thời tăng cường sức đề kháng, chống chịu sâu bệnh và điều kiện thời tiết bất lợi. Lựa chọn FOSCROP K 30-20 chính là bí quyết để nhà nông đạt được vụ mùa bội thu! [...]

Xem chi tiết

GIÁ CÀ PHÊ BIẾN ĐỘNG: TỪ GIẢM SÂU ĐẾN TĂNG "SỐT" DO NGUỒN CUNG HẠN HẸP

Giá cà phê đang biến động mạnh, từ giảm sâu đến tăng vọt do nguồn cung hạn hẹp và tác động của biến đổi khí hậu. Bài viết phân tích nguyên nhân khiến giá cà phê tăng cao trở lại, cập nhật tình hình giá cà phê trong nước và quốc tế, đồng thời gợi ý chiến lược giúp người trồng cà phê tận dụng cơ hội tối ưu hóa lợi nhuận trong bối cảnh hiện nay. [...]

Xem chi tiết